“Hệ thống nghiệp vụ tiếp theo nên được xây dựng bằng ngôn ngữ nào?” Đây là một yếu tố quan trọng trong quá trình ra quyết định phát triển hệ thống.

Việc lựa chọn ngôn ngữ để phát triển hệ thống nghiệp vụ phụ thuộc phần lớn vào mục đích của hệ thống. Ví dụ, yêu cầu đối với một hệ thống lõi (core system) sẽ gây ra sự cố nghiêm trọng nếu ngừng hoạt động hoàn toàn khác với yêu cầu của một cổng thông tin bên ngoài chú trọng đến tốc độ. Đối với trường hợp đầu tiên, tính chắc chắn và sự bền vững là tối quan trọng; đối với trường hợp sau, tốc độ phát triển và sự dễ dàng trong việc xây dựng giao diện người dùng (UI) là chìa khóa. Khả năng tương thích với các môi trường nội bộ hiện có, chẳng hạn như Microsoft 365, cũng là một tiêu chuẩn không thể bỏ qua.

Trong các dự án quy mô lớn, việc lựa chọn ngôn ngữ không chỉ đơn thuần là lựa chọn kỹ thuật, mà còn liên kết trực tiếp đến các quyết định quản lý nhằm giảm thiểu rủi ro phát triển và vận hành, cũng như tối ưu hóa chi phí trung và dài hạn.

Để giải đáp câu hỏi được quan tâm nhất—không chỉ giải thích đặc điểm của từng ngôn ngữ mà còn là “nên sử dụng ngôn ngữ nào cho dự án nào”—chúng tôi sẽ tập trung phân tích 4 ngôn ngữ mà chúng tôi đã sử dụng rộng rãi trong phát triển hệ thống nghiệp vụ dựa trên hơn 20 năm kinh nghiệm: Java, C#, VB.NET và PHP.

4 Ngôn ngữ thường được sử dụng trong phát triển hệ thống nghiệp vụ

Trong nhiều năm phát triển hệ thống nghiệp vụ, chúng tôi chủ yếu sử dụng 4 ngôn ngữ: Java, C#, VB.NET và PHP.

Mỗi ngôn ngữ này đều có những thế mạnh và đặc tính riêng, và cần được sử dụng linh hoạt tùy theo mục đích của dự án. Trước tiên, hãy cùng tóm tắt các đặc điểm cơ bản của từng ngôn ngữ và vị thế chính của chúng trong phát triển hệ thống nghiệp vụ.

Java

Đặc điểm lớn nhất của Java là sở hữu môi trường thực thi không phụ thuộc vào hệ điều hành (OS), hoạt động ổn định trong mọi môi trường. Nó cho phép cùng một ứng dụng vận hành ổn định trên các hệ điều hành khác nhau, đồng thời đảm bảo tính bền vững và độ tin cậy cực cao nhờ vào định nghĩa kiểu nghiêm ngặt và cơ chế xử lý ngoại lệ.

Chính vì lý do này, Java đã xây dựng được thành tích vượt trội trong phát triển phía máy chủ (server-side) cho các hệ thống quy mô lớn tuyệt đối không được phép ngừng hoạt động. Ví dụ, Java đã được áp dụng lâu dài trong các lĩnh vực cốt lõi của doanh nghiệp, như hệ thống kế toán ngân hàng và hệ thống giao dịch chứng khoán trong lĩnh vực tài chính, cơ sở hạ tầng xã hội như điện và khí đốt, cũng như backend của các trang web thương mại điện tử quy mô lớn xử lý hàng chục triệu giao dịch. Hiện nay, việc phát triển sử dụng các framework như Spring Boot cho phép xây dựng hệ thống đạt được cả năng suất lẫn độ bền vững.

Đây là một trong những ngôn ngữ phổ biến nhất trên thế giới và chiếm thị phần áp đảo trong lĩnh vực phát triển hệ thống doanh nghiệp. Rủi ro thấp trong việc tuyển dụng nhân sự và khả năng duy trì cao khi xem xét đến bảo trì và vận hành dài hạn có lẽ là những lý do lớn nhất khiến Java được lựa chọn cho các hệ thống lõi.

C#

Là ngôn ngữ do Microsoft phát triển, C# hoạt động trên môi trường .NET. Nó có khả năng tương thích cực cao với Windows OS và các sản phẩm của Microsoft (Azure cloud, Microsoft 365,…). Trước đây, C# thường gắn liền với ấn tượng về các ứng dụng Windows, nhưng hiện nay nó đã trở thành một ngôn ngữ đa năng, có khả năng xử lý từ hệ thống Web đến phát triển cloud-native.

Trong lĩnh vực hệ thống nghiệp vụ, C# vẫn là lựa chọn hàng đầu để phát triển các “ứng dụng Windows desktop” như công cụ nghiệp vụ nội bộ hay hệ thống quản lý sản xuất tại nhà máy. Ngoài ra, nó cũng thể hiện hiệu suất rất cao trong phát triển hệ thống Web trên nền tảng đám mây Azure của chính Microsoft.

Kể từ .NET Core, C# đã tiến tới mã nguồn mở và đa nền tảng, khiến số lượng lập trình viên trong và ngoài nước có xu hướng gia tăng. Đặc biệt, sự liên kết liền mạch với môi trường Azure mang lại lợi ích lớn về mặt hiệu quả DevOps, thúc đẩy việc áp dụng C# trong phát triển cloud-native.

VB.NET

Giống như C#, ngôn ngữ này hoạt động trên môi trường .NET, nhưng vai trò của nó hơi khác một chút. Cú pháp của nó gần với ngôn ngữ tự nhiên, đơn giản và dễ học hơn so với C# hay Java, đó là lý do tại sao nó được ưa chuộng.

VB.NET phát huy thế mạnh đặc biệt trong các xử lý liên kết với Excel hoặc cơ sở dữ liệu Access. Đối với việc phát triển các công cụ nội bộ mà VBA không thể xử lý hết—chẳng hạn như lấy dữ liệu từ Excel để tổng hợp hoặc gia công dữ liệu Access để liên kết với hệ thống lõi—VB.NET sở hữu sức mạnh vô song.

Ngoài ra, cùng với việc kết thúc hỗ trợ cho VB6 (được xây dựng từ những năm 1990 đến 2000), VB.NET vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng tại các hiện trường phát triển như một điểm đến để chuyển đổi sang môi trường mới nhất trong khi vẫn kế thừa các bí quyết hiện có.

Mặc dù vẫn là một lựa chọn quan trọng để chuyển đổi từ VB6, nhưng thực tế là số lượng kỹ thuật viên ít hơn so với C# hay Java. Do đó, đối với việc phát triển mới, cần phải cân nhắc đến độ khó trong việc bổ sung nhân sự và duy trì đội ngũ trong tương lai.

PHP

Vốn được sinh ra để tạo các trang Web động, PHP là ngôn ngữ có thế mạnh về phát triển Web. Nó có cơ chế tương đối đơn giản là tạo HTML ở phía máy chủ và trả về trình duyệt, với đặc điểm nổi bật là tốc độ phát triển nhanh và sự tiện lợi.

PHP được sử dụng làm ngôn ngữ nền tảng cho “WordPress”, CMS được nhiều trang web trên thế giới áp dụng. Với việc chuẩn hóa các framework chức năng cao như Laravel, PHP cũng được áp dụng rộng rãi trong phát triển ứng dụng Web hiện đại quy mô vừa và lớn, như CRM, nền tảng đặt chỗ dạng SaaS, và các trang web kết nối (matching sites). Đối với các công ty khởi nghiệp cần nhanh chóng hiện thực hóa ý tưởng hoặc phát triển dịch vụ Web chú trọng tốc độ, PHP vẫn tiếp tục là một trong những lựa chọn sáng giá.

Với môi trường tiêu chuẩn LAMP (Linux, Apache, MySQL, PHP), chi phí hạ tầng dễ dàng được giảm thiểu, khiến PHP trở thành lựa chọn mạnh mẽ cho SaaS và các dịch vụ Web muốn tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu.

Các tình huống sử dụng tương ứng

Tiếp theo, chúng tôi sẽ giải thích cụ thể về những dự án thực tế mà chúng tôi đã thực hiện và lý do tại sao chúng tôi chọn ngôn ngữ đó.

Phần mềm tạo báo giá cho nhà máy và công ty bán hàng (C#)

Dự án này là ủy thác phát triển ứng dụng desktop quản lý sản phẩm của một nhà sản xuất, với các yêu cầu từ khách hàng cuối như sau:

・ Xây dựng phần mềm có thể sử dụng mà không cần kết nối Internet ・ Xuất báo giá ra tệp Excel theo định dạng chỉ định ・ Quản lý tập trung thông tin sản phẩm vốn nằm rải rác trên Excel

Để ưu tiên hoạt động ổn định trong môi trường ngoại tuyến (offline) và tốc độ phản hồi, công nghệ Web đã bị loại khỏi danh sách ứng viên. Mặc dù C++ có khả năng xử lý cao, nhưng việc phát triển ứng dụng nghiệp vụ tốn nhiều công sức và chi phí cao.

Java cũng rất xuất sắc, nhưng đối với yêu cầu cốt lõi là kiểm soát chính xác Excel, công sức kỹ thuật và rủi ro sẽ gia tăng so với các ngôn ngữ chính hãng của Microsoft. VB.NET cũng tương thích tốt với các sản phẩm của Microsoft, nhưng vì đây là phát triển mới, chúng tôi đã chọn C# khi xét đến khả năng mở rộng cao trong tương lai.

Kết luận, chúng tôi đã tiến hành phát triển bằng C# để đạt được cả hiệu quả phát triển trong môi trường Microsoft và tính khả thi lâu dài.

Chi tiết dự án xem tại đây

Hệ thống quản lý tập trung thông tin bác sĩ, bệnh nhân và lịch sử dùng thuốc cho bệnh viện (PHP)

Dự án này là hệ thống quản lý tập trung thông tin y tế cho bệnh viện, nhưng vì yêu cầu hoạt động ổn định tại nhiều bệnh viện (môi trường) khác nhau, nên cần phải là ứng dụng Web, và cuối cùng PHP đã được lựa chọn.

Tại các cơ sở y tế, do các vấn đề về bảo mật và ngân sách, chu kỳ thay thế PC thường dài, và không hiếm trường hợp các trình duyệt cũ như Internet Explorer vẫn đang hoạt động. Do đó, các JavaScript framework chủ đạo trong phát triển Web hiện đại (như React hay Vue.js) tiềm ẩn rủi ro khi các xử lý phức tạp ở phía trình duyệt có thể khiến máy tính cũ chạy chậm hoặc không hoạt động.

Tuy nhiên, PHP cho phép hiển thị màn hình luôn nhanh và ổn định mà không phụ thuộc vào cấu hình PC hay loại trình duyệt của máy trạm (client). Sự ít phụ thuộc vào môi trường này phù hợp với các yêu cầu của lĩnh vực y tế.

Chi tiết dự án xem tại đây

Chuyển đổi DB cho hệ thống lõi ngành điện/cơ sở hạ tầng (Java)

Dự án này là việc chuyển đổi cơ sở dữ liệu từ Oracle sang PostgreSQL trong một hệ thống quy mô lớn đảm nhận việc sản xuất điện và quản lý kinh doanh. Mục đích là giảm chi phí bản quyền, nhưng vì là hệ thống hỗ trợ cơ sở hạ tầng xã hội nên yêu cầu mức độ ổn định cao.

Thông thường, việc thay đổi loại cơ sở dữ liệu dễ gây ra sự không nhất quán dữ liệu với chương trình, dẫn đến lỗi (bug). Với các ngôn ngữ có tính linh hoạt cao, khó nhận ra lỗi cho đến khi thực sự chạy thử, điều này trở thành rủi ro trong các cuộc chuyển đổi quy mô lớn. Về điểm này, Java vượt trội ở chức năng kiểm tra “xem tính nhất quán có được đảm bảo hay không” ngay ở giai đoạn trước khi chạy chương trình (định kiểu tĩnh – static typing). Chúng tôi đã tận dụng đặc tính này để tìm ra các sai lệch do việc chuyển đổi một cách trôi chảy ngay ở giai đoạn sửa chữa và ngăn chặn sự cố trước khi chúng xảy ra.

Kết quả là, bằng cách kết hợp cơ chế vững chắc của Java với tự động hóa bằng công cụ AI, chúng tôi đã thực hiện cắt giảm chi phí đáng kể trong khi vẫn duy trì sự ổn định không thể thiếu cho hệ thống hạ tầng.

Chuyển đổi ứng dụng desktop được xây dựng bằng VB6 (VB.NET)

Dự án này là chuyển đổi ứng dụng nghiệp vụ lõi viết bằng VB6 đang chạy trên Windows 7. Đây là cuộc cải tổ do việc kết thúc hỗ trợ hệ điều hành và ngôn ngữ, nhưng yêu cầu phải kế thừa hoàn toàn logic nghiệp vụ khổng lồ.

Thông thường, việc viết lại bằng C# sẽ được cân nhắc từ quan điểm về khả năng mở rộng trong tương lai và đảm bảo nhân sự. Tuy nhiên, hệ thống này sử dụng rất nhiều thành phần giao diện người dùng (UI) của bên thứ ba đặc thù tại Nhật Bản như Inputman và Spread. Nếu phát triển những thứ này bằng C# với cấu trúc ngôn ngữ khác, hành vi sẽ khác biệt, có khả năng gây trở ngại cho nghiệp vụ khi người dùng cuối sử dụng.

Vì VB.NET là ngôn ngữ hậu duệ trực tiếp của VB6, có sự tương đồng cực cao về ngữ pháp và đặc tả, nên chúng tôi có thể tối đa hóa độ chính xác chuyển đổi bằng công cụ chuyển đổi tự động độc quyền của công ty, và do đó đã đề xuất phát triển bằng VB.NET.

Kết quả là có thể kế thừa chính xác các logic tính toán phức tạp và hành vi của UI, đồng thời nén đáng kể chi phí phát triển và thời gian kiểm chứng so với trường hợp viết lại bằng C#.

Chi tiết dự án xem tại đây

Tóm tắt

Trong bài viết này, dựa trên kinh nghiệm phát triển thực tế, chúng tôi đã giới thiệu về đặc tính và các ví dụ của 4 ngôn ngữ tiêu chuẩn cho hệ thống nghiệp vụ.

Để một dự án thành công, việc đánh giá không chỉ dựa trên chức năng của ngôn ngữ mà còn phải xem xét đến bảo mật, chi phí và quan điểm dài hạn về việc “liệu có thể tiếp tục đảm bảo được kỹ sư trong tương lai hay không” là không thể thiếu.

Ngay cả khi đã chọn được ngôn ngữ tối ưu, việc nhanh chóng đảm bảo được các kỹ sư chất lượng cao thông thạo ngôn ngữ đó trong nước có thể trở thành nút thắt lớn nhất quyết định sự thành công của các dự án quy mô lớn.

Điều cần phải suy nghĩ đồng thời với việc lựa chọn ngôn ngữ là chiến lược huy động nguồn lực phát triển. Nếu khó tìm kiếm nhân lực chỉ trong nước, việc mở rộng tầm nhìn để tận dụng phát triển offshore (thuê ngoài nước ngoài) cũng là một lựa chọn quan trọng để giúp dự án thành công. Bằng cách kết hợp các cứ điểm ở nước ngoài sở hữu nguồn nhân lực trẻ dồi dào và khả năng thích ứng với công nghệ mới nhất, bạn có thể hiện thực hóa tech stack (ngăn xếp công nghệ) lý tưởng trong khi vẫn tiết kiệm chi phí.

Tại Allexceed Vietnam, dựa trên 20 năm kinh nghiệm phát triển offshore tại TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam, chúng tôi hỗ trợ sự thành công cho dự án của khách hàng từ cả hai phía bằng cách đề xuất trọn gói “lựa chọn ngôn ngữ tối ưu” và “huy động nguồn lực chắc chắn”.

Nếu quý khách đang cân nhắc phát triển offshore, vui lòng tham khảo và liên hệ tại đây.